ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

2α Μαϊού 1919 η απελευθέρωση της Σμύρνης του Πανιωνίου…

0

Σαν σήμερα πριν από 101 χρόνια η Σμύρνη θα ερχόταν στην Ελληνική επικράτεια και τον Πανιώνιο να μην μπορεί να κάνει τους Πανιώνιους αγώνες λόγω των καταστάσεων που επικρατούσαν εκείνη την εποχή στην Σμύρνη. Στο βιβλίο του “Η Σμύρνη του Πανιώνιου” ο δάσκαλος της δημοσιογραφίας κ. Πέτρος Λινάρδος εξιστορεί εκείνες τις ημέρες.

2α Μαϊού 1919… Η μεγαλύτερη μέρα για τον Ελληνισμό της Μικράς Ασίας. Τα ελληνικά στρατεύματα αποβιβάζονται και απελευθερώνουν τη Σμύρνη και την ευρύτερη περιοχή της, σε εφαρμογή εντολής της νεοσύστατης Κοινωνίας των Εθνών.

Η εντολή προς την Ελλάδα αφορούσε τα “βιλαέτια” της Σμύρνης και του Αϊδινίου ενώ ανάλογη εντολή είχε δοθεί και σε άλλες δυνάμεις (την Αγγλία, τη Γαλλία και την Ιταλία) που στα αμέσως επόμενα χρόνια συνέργησαν στο μέγα έγκλημα που λέγεται “ξερριζωμός του Ελληνισμού” από τις πατρίδες τις προαιώνιες, της Μικράς Ασίας και έρριξαν νερό στο μύλο του Κεμάλ Ατατούρκ ώστε να συντελεσθεί η Μικρασιατική Καταστροφή με την πυρπόληση της Σμύρνης και τόσα άλλα φοβερά και τρομερά.

Η λήξη του Α’ παγκοσμίου Πολέμου με τη νίκη των συμμαχικών δυνάμεων και την συμμετοχή της Ελλάδας επί τρία χρόνια δημιούργησε μια νέα εποχή για τη Σμύρνη και πολλές περιοχές της Μικράς Ασίας που επρόκειτο να έχει κατάληξη μιας ανείπωτης εθνικής τραγωδίας. Και όπως γράφουν, με την ευκαιρία των 75 χρόνων του Πανιωνίου, οι Σολωμονίδης – Λωρέντης, σε λίγο οι έφηβοι του Πανιωνίου θα πυκνώσουν τις τάξεις του ελληνικού στρατού και θα αγωνισθούν ηρωϊκά κι αυτοί σ’ όλα τα πεδία των μαχών. “Η σμυρναϊκή νεολαία που επί τριάντα χρόνια γαλουχήθηκε από τον Πανιώνιο με τα ευγενέστερα ιδανικά του Γένους, χαλύβδινη στο σώμα και στην ψυχή σπεύδει να προσφέρει τον εαυτό της στην αγωνιζόμενη πατρίδα. Στα αθλητικά μετάλλια που στόλιζαν τα στήθη των αθλητών του προστίθενται, τώρα και τα αριστεία ανδρείας…”.

Η απελευθέρωση της Σμύρνης βρήκε τη δωδεκαμελή ομάδα των αθλητών του Πανιωνίου, με επικεφαλής τον ρέκτη πρόεδρο του συλλόγου Δημητρό Δάλλα, στην Αθήνα, για τους ΙΔ’ Πανελλήνιους Αγώνες που τελέσθηκαν στις 27 και 28 Απριλίου στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Τακτικός θεατής ο νεαρός, τότε, βασιλιάς Αλέξανδρος που όντας και ο ίδιος αθλητής, του ακοντισμού, είχε μεγάλο ενθουσιασμό και αγάπη για τον Στίβο.

Στους αγώνες δόθηκε πρόσθετη χροιά με την παρουσία του μητροπολίτη Αθηνών, του υπουργού Μιλτ. Νεγροπόντη, εκ των πλέον επιφανών αθλητικών παραγόντων από τα τέλη του περασμένου αιώνα και του εθνικού ήρωα ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη. Στους αγώνες έλαβαν μέρος περισσότεροι από 150 αθλητές που εκπροσωπούσαν 11 συλλόγους πέντε του Κέντρου και τους άλλους από τη Σμύρνη, τη Θεσσαλονίκη -του γηραιού “Ηρακλή”, νεαρού τότε- τον Βόλο και την Κέρκυρα. Οι αθλητές του Πανιωνίου για μια ακόμη φορά διακριθήκανε με δύο πρώτες νίκες, πέντε δεύτερες και τρεις τρίτες θέσεις.

Οι αγώνες αυτοί ήταν και η πρώτη γνωριμία του Δημήτρη Καραμπάτη με τους αθηναίους φιλάθλους ως σπρίντερ. Η κατάληψη εκ μέρους του της τρίτης θέσης στους δύο δρόμους ταχύτητας (100μ. 11”8 και 192μ. 22”4) ήταν μια υποθήκη, μια υπόσχεση για ένα λαμπρό μέλλον. Ο Καραμπάτης προσείλκυσε την προσοχή μόνο των ειδικών στους οποίους άλλωστε είχε μιλήσει με ενθουσιασμό ο “αθλητικός πατέρας του”, ο Δάλλας.

Κατά τα άλλα το χειροκρότημα στράφηκε προς τον Νικόλαο Ανδρεαδάκη που πρώτευσε στο τριπλούν μετά από σκληρό συναγωνισμό και διαφορά μόλις ενός πόντου, προς τον άλτη του Εθνικού Μ. Πονηρέα (13 μ. 65 προς 13 μ 64) αλλά και τον εμποδιστή Βίκτωρα Γκοντράν, ήδη γνωστό από προηγούμενες επιτυχίες του, που έκοψε το νήμα μαζί με τον Απ. Στανίτσα, του Ηρακλή Θεσ/νίκης και μοιράσθηκαν την πρώτη θέση. Πέντε αθλητές πήδησαν στο ύψος άνευ φοράς 1μ 25 και μοιράσθηκαν σε ίσα μερίδια τη δεύτερη θέση. Μεταξύ αυτών οι Ανδρεαδάκης και Γκόντραν. Ο Κ. Μαρσέλλος κατέλαβε τη β’ θέση στο επί κοντώ με 3μ. 10, αλλά και στο ύψος με 1μ. 55.

Η αποστολή του Πανιωνίου ήταν να ταξιδέψει στη Σμύρνη στις 30 Απριλίου με το πλοίο της γραμμής “Αρκαδία”. Αλλά όλα τα ακτοπλοϊκά σκάφη επιτάχθηκαν και ο Δάλλας όταν πήγε στο πρακτορείο του Πειραιά για τη ρύθμιση των λεπτομερείων του ταξιδιού κατάλαβε ότι κάτι το σημαντικό ήταν στη γένεσή του.

Έτσι ανήμερα της Πρωτομαγιάς ο στενότατος συνεργάτης του Ελευθερίου Βενιζέλου Εμμανουήλ Ρέπουλης, από τον εξώστη του υπουργείου Ναυτικών περιστοιχιζόμενος από άλλους υπουργούς και τον ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη, είπε στο συγκεντρωμένο πλήθος τα εξής, μέσα σε θύελλα ενθουσιασμού και αγαλίασης “Χαράς ευαγγέλια! Η ημέρα την οποίαν από αιώνας ανέμενον οι Πανέλληνες έφθασε. Ο πρόεδρος της Κυβέρνησης κ. Ελευθέριος Βενιζέλος μας ειδοποίησε ότι έλαβε εντολή των μεγάλων συμμάχων της ίνα η Ελλάς καταλάβη διά στρατιωτικών δυνάμεων την Σμύρνην και την ενδοχώραν προς επιβολήν των όρων της ανακωχής μετά της Τουρκίας. Αύριον την πρωίαν ελληνικαί στρατιωτικαί και ναυτικαί δυνάμεις αποβιβάζονται εις την Σμύρνην. Ζήτω το έθνος! “Σε ομιλία του προς τον λαό της Αθήνας, που πραγματοποιεί φλεγόμενος από ενθουσιασμό και συγκίνηση, ο δήμαρχος Πάτσης βροντοφωνεί “…με την ευλογία του Θεού και με την δύναμιν ενδόξων ελληνικών στρατευμάτων, το ωραίον άνθος της Ιωνίας, η πάγκαλος και ευδαίμων Σμύρνη γίνεται ελληνική…”.

Η “Γκιαούρ Σμύρνη” είχε τότε πληθυσμό 165.000 Έλληνες έναντι 65.000 Τούρκων. Εκτός από το γεγονός της ελληνικής ηγεσίας στην πνευματική και οικονομική ζωή της η Σμύρνη είχε να παρουσιάσει εκπληκτική άνθηση στους τομείς της ευποιϊας και της κοινωνικής μέριμνας (φιλανθρωπικά ιδρύματα, νοσοκομεία, ορφανοτροφεία, γηροκομεία) του Θεάτρου και της Μουσικής, της Ορθοδοξίας (με πολλούς ναούς και το αγλάϊσμα τη μητρόπολη της Αγίας Φωτεινής) και φυσικά την και πέραν των μικρασιατικών ορίων αθλητική πρωτοπορία.

Δεν είναι εξακριβωμένο πότε και με ποιο μέσο επιστρέψανε στη Σμύρνη ο Δάλλας και οι αθλητές του. Γεγονός είναι και καταγράφεται στις “Σημειώσεις” του Δημητρού Δάλλα, ότι ένα νέο χρέος προέκυπτε για τον Πανιώνιο: πυρήνας των αθλητικών εκδηλώσεων που θα έπρεπε να είναι αντάξιες της απελευθέρωσης της Σμύρνης και της εθνικής υπερηφάνειας. Ο Δάλλας και οι συν αυτώ επιθυμούσαν διακαώς να γίνουν οι Πανιώνιοι Αγώνες στα μέσα Μαΐου (άλλωστε είχε γίνει από τις αρχές του έτους η σχετική προεργασία).

Το στάδιο του Πανιωνίου είχε αποκτήσει νέα εξέδρα 1000 θέσεων, θεωρεία και εμπλουτίσθηκε σε τεχνικές βελτιώσεις και προσθήκες. Η επίταξη του χώρου προκάλεσε την αναβολή των αγώνων για τις τελευταίες ημέρες του Ιουνίου εποχή, λόγω του καύσωνα, ασύμφορη. Μέσα στο ρεύμα της εθνικής ανάτασης η Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων και ο ΣΕΑΓΣ (ΣΕΓΑΣ) διαθέσανε σημαντικά ανά σύλλογο ποσά (και από τους δύο φορείς 2.100 δρχ.) ώστε στους Πανιωνίους να λάβουν μέρος όσο το δυνατό περισσότεροι αθλητές όχι μόνο από το Κέντρο αλλά και από την Πάτρα, τον Βόλο, τη Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις. Μάλιστα είχε προβλεφθεί και η δωρεάν, για τους συλλόγους, μετακίνηση με πλοίο που ειδικά θα ναυλωνόταν από το ΣΕΓΑΣ.

Μέσα στον πυρετό εκείνων των υπέροχων ημερών κανένας δεν μπορούσε να φαντασθεί σε τι περιπέτειες θα έμπαινε ο Πανιώνιος αλλά και οι σμυρναϊκοί σύλλογοι εξαιτίας του “ανθελληνισμού” εκείνου που θα έπρεπε να στηρίξει τον Ελληνισμό… Του αρμοστή στη Σμύρνη Στεργιάδη. Αλλά ο Πανιώνιος με τη θερμουργό ηγεσία του Δάλλα, τον οποίο μετ’α από λίγο καιρό ο δικτατορίσκος Στεργιάδης τον χαρακτήρισε “επαναστάτη” και με κάθε τρόπο προσπαθούσε να τον κρατά εκτός τροχιάς των κοινωνικών και αθλητικών δρώμενων στη Σμύρνη, κατάφερε να περνά τα εμπόδια και το στάδιο του να γίνει η εστία, η σκηνή, το πεδίο κάθε σημαντικής εθνικής, στρατιωτικής και αθλητικής εκδήλωσης.

Αλλά αν ο Στεργιάδης μέσα στο “μισελληνισμό” του έπαιρνε σβάρνα κάθε τι το ωραίο και πρώτα από όλα τον αθλητισμό, υπήρχε ευτυχώς η αντίρροπη δύναμη των ηγητόρων του στρατού που με επικεφαλής τον Νικόλαο Πλαστήρα, τον θρυλικό “Μαύρο Καβαλάρη” στενό φίλο του Δάλλα, έδειχναν μεγάλο ενδιαφέρον για την Άθληση και εξουδετέρωναν σε πολλές περιπτώσεις, τις εξωφρενικές αποφάσεις του αρμοστή. Έχει ενδιαφέρον ο σχολιασμός αυτής της περιόδου από τον Παύλο Μανιτάκη, στο βιβλίο του “100 χρόνια ελληνικού Αθλητισμού 1830 – 1930”.

“Ήταν όμως πεπρωμένο από τις πρώτες στιγμές της απελευθέρωσης να δοκιμάση ο Πανιώνιος παράλληλα με τις χαρές και μίαν αρκετά έντονη απογοήτευσι, γιατί αμέσως μετά την απόβασι του στρατιωτικού τμήματος έγινεν επίταξις του Σταδίου του και εγκαταστάσις εις αυτό των μεταγωγικών, δηλαδή καμιονιών, κάρρων, αλόγων και μουλαριών. Βέβαια ο Πανιώνιος δεν εξέφρασε παράπονο γι’ αυτή την ανάξια μεταχείρησι του ωραίου σταδίου του, που θα μπορούσε ασφαλώς με κάποια καλή θέλησι ν’ αποφευχθή, αλλά κατά βάθος αισθάνθηκε αρκετή πικρία, και με λύπη ανάγγειλε στις 11 Μαΐου ότι οι Πανιώνιου αναβλήθηκαν για τις 29 και 30 Ιουνίου. Η χρονολογία όμως αυτή, την εποχή εκείνη, που οι αγώνες γίνονταν μόνο ημέρα, ήταν, λόγω της ζέστης, τελείως ακατάλληλη και καθιστούσαν εντελώς αβέβαιη την επιτυχία των αγώνων”.

 

 

 

 

Γ. Κουτελάκης: “Βγάλτε τώρα τις επιχορηγήσεις των συλλόγων αντί το φθινόπωρο τις έχουν ανάγκη”

Previous article

Τέλος και επίσημα τα πρωταθλήματα μπάσκετ

Next article
Login/Sign up